परिचय

लेन्स प्रेरित काचबिंदू म्हणजे काय?

ऑप्टिक नर्व्हला झालेल्या नुकसानीसह, लेन्स प्रेरित काचबिंदू हा एखाद्याच्या डोळ्यातील लेन्स मटेरियलच्या गळतीमुळे होतो. हा गळती सामान्यतः दाट किंवा उशीरा मोतीबिंदूमुळे होऊ शकतो. या प्रकारचा काचबिंदू ओपन-अँगल किंवा अँगल-क्लोजर स्वरूपात होऊ शकतो. लेन्स प्रेरित काचबिंदूला अधिक लक्ष आणि काळजी आवश्यक आहे, कारण इतर काचबिंदूंप्रमाणे, याकडे दुर्लक्ष करता येत नाही आणि उपचार न केल्यास ते परिधीय दृष्टी गमावू शकते.

लेन्स प्रेरित काचबिंदूची लक्षणे

लेन्स प्रेरित काचबिंदू दर्शविणारी काही लक्षणे आहेत. सर्वात सामान्य लक्षणे अशी आहेत:

  • डोळ्यांत दुखणे
  • दृष्टी कमी होणे
  • लालसरपणा
  • दृश्यमान स्पष्टता कमी होणे

इतरांना अनुभवता येणारी काही इतर लक्षणे खालीलप्रमाणे आहेत:

  • डोळे ढगाळ होणे
  • फाडणे
  • कॉर्नियल एडेमा
  • Pहॉटोफोबिया (डोळ्यांमध्ये अस्वस्थता जी जास्त प्रकाशाच्या संपर्कामुळे किंवा डोळ्यांमध्ये शारीरिक संवेदनशीलता निर्माण झाल्यामुळे जाणवते)
आयकॉन

लेन्स प्रेरित काचबिंदूची कारणे

अँगल-क्लोजर

  • लेन्सला सूज आल्याने (फॅकोमॉर्फिक ग्लूकोमा) 

  • लेन्सच्या रंगहीनतेमुळे (एक्टोपिया लेंटिस)

मुक्त कोन

  • प्रौढ/अतिपरिपक्व मोतीबिंदू (फॅकोलिटिक ग्लूकोमा) च्या कॅप्सूलमधून लेन्स प्रथिनांच्या गळतीमुळे

  • नंतर जाळीच्या कामात अडथळा आल्यामुळे मोतीबिंदू उपचार

  • कॅप्सुलोटॉमीमुळे

  • लेन्सच्या तुकड्यांमुळे झालेल्या डोळ्याच्या दुखापतीमुळे (लेन्स-पार्टिकल ग्लूकोमा)

  • मोतीबिंदू शस्त्रक्रियेनंतर स्वतःच्या लेन्स प्रथिनांवरील अतिसंवेदनशीलतेमुळे (फॅकोअँटीजेनिक ग्लूकोमा)

लेन्स प्रेरित काचबिंदू हा विकसित मोतीबिंदूच्या कॅप्सूलमधून लेन्सच्या पदार्थांच्या गळतीमुळे होतो. एखाद्याच्या लेन्समधून लेन्स मटेरियलची गळती डोळ्याच्या ड्रेनेज सिस्टीममध्ये जाऊ शकते, ज्यामुळे डोळ्यातील नेहमीच्या जलीय द्रवाच्या बाहेर जाण्यात अडथळे येतात. यामुळे डोळ्याच्या आत पाण्याचे प्रमाण वाढू शकते, ज्यामुळे डोळ्याचा दाब वाढू शकतो आणि ऑप्टिक नर्व्हला नुकसान होऊ शकते.

प्रतिबंध

लेन्स प्रेरित काचबिंदूसाठी प्रतिबंधात्मक उपाय

योग्य काळजी घेतल्यास, लेन्स प्रेरित काचबिंदू रोखणे शक्य आहे. काही प्रतिबंधात्मक उपायांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

  • नियमित डोळे आणि मधुमेह तपासणी 

  • कौटुंबिक आरोग्य इतिहास महत्त्वाची भूमिका बजावतो. ते समजून घ्या आणि त्याचे परीक्षण करा. काचबिंदू हा अनुवंशिक असू शकतो.

  • नियमित आणि सुरक्षित व्यायाम दिनचर्या तयार करा

  • डोळा संरक्षण घाला

  • फक्त डॉक्टरांनी लिहून दिलेले डोळ्याचे थेंब घ्या.  

 

लेन्स प्रेरित काचबिंदूचे वेगवेगळे प्रकार आहेत

  • फॅकोलिटिक काचबिंदू

  • फॅकोमॉर्फिक काचबिंदू

  • लेन्स पार्टिकल ग्लूकोमा

  • फॅकोटोपिक काचबिंदू

  • फॅकोअनाफिलॅटिक युव्हिटिससह दुय्यम काचबिंदू

लेन्स प्रेरित काचबिंदूचे निदान

प्रत्येक प्रकारच्या लेन्स-प्रेरित काचबिंदूचे निदान करण्याची प्रक्रिया वेगळी असते:

  • जेव्हा फॅकोमॉर्फिक काचबिंदूचा विचार केला जातो तेव्हा त्याचे निदान डोळ्यांत वेदना, दृष्टी कमी होणे, प्रौढत्वाच्या निर्मितीमुळे होते. मोतीबिंदू आणि डोळ्यातील डोळ्यांच्या आत दाब. 

  • एक्टोपिया लेंटिस हे प्रत्येक व्यक्तीच्या लेन्सच्या स्थितीनुसार बदलते, परंतु जेव्हा ते विस्थापित होते तेव्हा ते कोन-क्लोजर आणि प्युपिलरीमध्ये अडथळा निर्माण करते. सामान्यतः लोकांच्या डोळ्यांत वेदना होतात, दृश्यमान स्पष्टता कमी होते आणि विशेषतः दृष्टीजवळ वस्तू ठेवण्यात अडचणी येतात. 

  • फॅकोलिटिक ग्लूकोमामध्ये, रुग्णाला फोटोफोबिया, दृष्टी कमी होणे आणि उच्च नेत्रश्लेष्मला हायपरिमियासह डोळ्यात वेदना होतात. अशा काचबिंदूचे निदान एखाद्याच्या पुढच्या चेंबरमध्ये एक प्रमुख पेशी किंवा पांढरा कण, कॉर्नियल एडेमा, इंट्राओक्युलर प्रेशरमध्ये वाढ आणि प्रौढ मोतीबिंदूच्या लक्षणांवर केले जाते. 

  • लेन्स-पार्टिकल ग्लूकोमामध्ये, लक्षणे सामान्यतः काही दिवसांनी किंवा आठवड्यांनी किंवा अगदी एक महिना किंवा वर्षानंतर दिसून येतात. अचूक निदानामध्ये भूतकाळातील शस्त्रक्रिया किंवा आघात समाविष्ट असतो. डोळ्याच्या आतील घटकांमध्ये वाढ आणि पुढच्या चेंबरमध्ये कॉर्टिकल लेन्स कणांची चिन्हे हे यातील काही क्लिनिकल निष्कर्ष आहेत. 

  • फॅकोअँटीजेनिक काचबिंदूच्या क्लिनिकल निष्कर्षांमध्ये केरेटिक प्रीसिपेटेट्स, अँटीरियर चेंबर फ्लेअर रिस्पॉन्स आणि लेन्स मटेरियलमधील अवशेष यांचा समावेश आहे. मोतीबिंदू शस्त्रक्रियेच्या 1 ते 14 दिवसांच्या दरम्यान या प्रकारचा काचबिंदू होतो. 

लेन्स प्रेरित काचबिंदू उपचार

लेन्स प्रेरित काचबिंदू उपचार यावर त्वरित लक्ष देणे आवश्यक आहे आणि त्यावर त्वरित उपचार करणे अत्यंत महत्वाचे आहे, कारण जर लक्ष न दिल्यास त्याचे गंभीर परिणाम होऊ शकतात, ज्यामध्ये सततच्या जळजळीमुळे होणाऱ्या पेरिफेरल अँटीरियर सायनेचियामुळे होणारा असह्य काचबिंदूचा समावेश आहे.

याव्यतिरिक्त, यामुळे प्युपिलरी मेम्ब्रेनचा विकास होऊ शकतो आणि अखेरीस प्युपिलरीमध्ये अडथळा निर्माण होऊ शकतो. जर लेन्सचे कण डोळ्यातून काढले नाहीत तर पाण्यातील बहिर्वाह वाहिन्यांना कायमचे नुकसान होण्याची शक्यता असते.

तथापि, प्युपिलरी ब्लॉकच्या विस्थापनाच्या गंभीरतेनुसार उपचार वेगवेगळे असतात. जेव्हा प्युपिलरी ब्लॉकशिवाय सबलक्सेशन होते, तेव्हा इंट्राओक्युलर प्रेशरसह उपचार करण्याचा सल्ला दिला जातो. जेव्हा गंभीर प्युपिलरी ब्लॉक असतो, तेव्हा लेसर इरिडेक्टोमी सुचवली जाते. जेव्हा संपूर्ण अँटीरियर विस्थापन होते, तेव्हा लेन्स काढून टाकणे हा उपचार असेल.

जर तुम्हाला किंवा तुमच्या जवळच्या व्यक्तीला लेन्स-प्रेरित काचबिंदू झाला असेल, तर डोळ्यांची तपासणी पुढे ढकलू नका. डोळ्यांच्या काळजी क्षेत्रातील शीर्ष तज्ञ आणि सर्जन यांच्या भेटीसाठी डॉ. अग्रवाल यांच्या नेत्र रुग्णालयात या. आताच अपॉइंटमेंट बुक करा साठी काचबिंदू उपचार आणि इतर डोळा उपचार.

लेन्स प्रेरित काचबिंदू बद्दल वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

लेन्स-प्रेरित काचबिंदू म्हणजे काय?

लेन्स-प्रेरित काचबिंदू तेव्हा होतो जेव्हा डोळ्याच्या नैसर्गिक लेन्समुळे डोळ्यातील दाब वाढतो, ज्यामुळे ऑप्टिक नर्व्हचे नुकसान होते आणि दृष्टी कमी होते. ही स्थिती सामान्यतः तेव्हा उद्भवते जेव्हा नैसर्गिक लेन्स विस्थापित होतो, ज्यामुळे डोळ्याच्या ड्रेनेज सिस्टममध्ये अडथळा निर्माण होतो, ज्याला ट्रॅबेक्युलर मेशवर्क म्हणतात, परिणामी इंट्राओक्युलर प्रेशर (IOP) वाढते.

लेन्स-प्रेरित काचबिंदूचे निदान डोळ्यांच्या व्यापक तपासणीद्वारे केले जाते, ज्यामध्ये इंट्राओक्युलर प्रेशर मोजणे, गोनिओस्कोपी वापरून डोळ्याच्या ड्रेनेज अँगलचे मूल्यांकन करणे आणि नुकसानाच्या लक्षणांसाठी ऑप्टिक नर्व्हचे मूल्यांकन करणे समाविष्ट आहे. याव्यतिरिक्त, ऑप्टिक नर्व्ह आणि आजूबाजूच्या संरचनांच्या तपशीलवार प्रतिमा प्रदान करण्यासाठी ऑप्टिकल कोहेरेन्स टोमोग्राफी (OCT) सारख्या इमेजिंग चाचण्या वापरल्या जाऊ शकतात.

लेन्स-प्रेरित काचबिंदूची लक्षणे अचानक डोळ्यांत वेदना होणे, अंधुक दृष्टी येणे, प्रकाशाभोवती गोल गोल होणे, डोळ्यात लालसरपणा येणे, मळमळ होणे आणि उलट्या होणे ही असू शकतात. तथापि, हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे की काही व्यक्तींना स्थिती लक्षणीयरीत्या सुधारेपर्यंत कोणतीही लक्षणीय लक्षणे जाणवू शकत नाहीत, ज्यामुळे नियमित डोळ्यांची तपासणी करण्याचे महत्त्व अधोरेखित होते.

लेन्स-प्रेरित काचबिंदूसाठी उपचार पर्यायांचा उद्देश डोळ्यांच्या आतील दाब कमी करणे आणि ऑप्टिक नर्व्हला होणारे पुढील नुकसान टाळणे आहे. यामध्ये डोळ्यांचा दाब कमी करण्यासाठी प्रिस्क्रिप्शन आय ड्रॉप्स, तोंडावाटे औषधे, ड्रेनेज सुधारण्यासाठी लेसर ट्रॅबेक्युलोप्लास्टी सारख्या लेसर प्रक्रिया किंवा द्रव निचरा होण्यासाठी पर्यायी मार्ग तयार करण्यासाठी ट्रॅबेक्युलेक्टॉमी किंवा मिनिमली इनवेसिव्ह ग्लूकोमा सर्जरी (MIGS) सारख्या शस्त्रक्रियांचा समावेश असू शकतो.

जर उपचार न केले तर, लेन्स-प्रेरित काचबिंदूमुळे कायमचे दृष्टी कमी होऊ शकते. लेन्स विस्कळीत झाल्यामुळे वाढलेला इंट्राओक्युलर प्रेशर ऑप्टिक नर्व्हला नुकसान पोहोचवू शकतो, ज्यामुळे अपरिवर्तनीय दृष्टीदोष किंवा अंधत्व देखील येऊ शकते. तथापि, त्वरित निदान आणि योग्य उपचारांसह, या स्थितीची प्रगती अनेकदा थांबवता येते किंवा मंदावता येते, ज्यामुळे दृष्टी टिकवून ठेवण्यास आणि दीर्घकाळ डोळ्यांचे आरोग्य राखण्यास मदत होते. लेन्स-प्रेरित काचबिंदूचे प्रभावीपणे व्यवस्थापन करण्यासाठी आणि दृष्टी कमी होण्याचा धोका कमी करण्यासाठी नियमित देखरेख आणि उपचारांच्या शिफारशींचे पालन करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

ही माहिती फक्त सामान्य माहितीसाठी आहे आणि ती वैद्यकीय सल्ला म्हणून समजली जाऊ शकत नाही. पुनर्प्राप्ती वेळ, तज्ञांची उपलब्धता आणि उपचारांच्या किंमती वेगवेगळ्या असू शकतात. अधिक माहितीसाठी कृपया आमच्या तज्ञांचा सल्ला घ्या किंवा तुमच्या जवळच्या शाखेला भेट द्या. तुमच्या पॉलिसी अंतर्गत उपचार आणि विशिष्ट समावेशांवर अवलंबून विमा कव्हर आणि संबंधित खर्च बदलू शकतात. तपशीलवार माहितीसाठी कृपया तुमच्या जवळच्या शाखेतील विमा डेस्कला भेट द्या.

सल्ला

डोळ्यांच्या आजाराकडे दुर्लक्ष करू नका!

आता तुम्ही ऑनलाइन व्हिडिओ सल्लामसलत किंवा हॉस्पिटल अपॉइंटमेंट बुक करून आमच्या वरिष्ठ डॉक्टरांशी संपर्क साधू शकता.

आताच अपॉइंटमेंट बुक करा